Zasady gry i ciekawostki

Ogólne zasady gry w Squash

Należy pamiętać o tym, że najważniejszym celem stosowania zasad gry  w squash'a i interpretacji przepisów  jest osiągnięcie sprawiedliwego wyniku podczas każdego meczu. Ta najważniejsza zasada gry w squash wymaga od sędziego jednakowo sprawiedliwego traktowania obydwu zawodników podczas meczu. „Fair play” obowiązuje więc nie tylko zawodników, ale w równej mierze sędziów.

Gra

W squash 'a gra dwóch zawodników rakietami, piłką i w korcie, które spełniają normy określone przez World Squash Federation (W.S.F.).

2. Liczenie punktów

2.1 Tylko serwujący może zdobywać punkty. Jeśli serwujący wygra wymianę dostaje punkt; jeśli wymianę wygra odbierający serwis uzyskuje on prawo do serwisu.

2.2 Organizator turnieju squash 'a decyduje czy mecze rozgrywane będą do dwóch czy do trzech wygranych setów. Każdy set rozgrywany jest do jedenastu punktów. Zawodnik który jako pierwszy zdobył jedenasty punkt wygrywa seta. Wyjątek: przy stanie 10:10 (dotyczy każdego seta) odbierający serwis musi zdecydować przed wykonaniem serwisu czy set będzie rozgrywany do jedenastu punktów („bez przedłużenia”) czy do dwunastu punktów („przedłużony do dwunastu”). W ostatnim przypadku seta wygrywa zawodnik, który jako pierwszy zdobędzie dwa kolejne (ostatnie) punkty. Odbierający serwis musi w każdym przypadku swoją decyzję wyraźnie przekazać sędziemu punktowemu, arbitrowi i przeciwnikowi. Zanim zostanie wykonany kolejny serwis sędzia punktowy musi zapowiedzieć: „bez przedłużenia” lub „przedłużony do dziesięciu”. Sędzia punktowy musi zapowiedzieć: „piłka setowa” w celu zwrócenia uwagi odbierającego serwis na fakt, że serwującemu pozostał tylko jeden punkt do wygrania bieżącego seta lub musi zapowiedzieć: „piłka meczowa” w wypadku gdy pozostał tylko jeden punkt do wygrania meczu. 

3. Rozgrzewka

3.1 Bezpośrednio przed rozpoczęciem meczu zawodnicy muszą otrzymać możliwość wspólnego rozgrzania piłki w przedziale czasu pięciu minut, w korcie, w którym ma odbyć się mecz i piłką, którą mecz będzie rozegrany. Po upływie dwóch i pół minuty rozgrzewki, sędzia musi ogłosić „połowa czasu” i dopilnować, by zawodnicy zmienili strony chyba, że właśnie tego dokonali. Zapowiedzią: „czas”, sędzia musi ogłosić zawodnikom koniec rozgrzewki.

3.2 Podczas rozgrzewki, każdy z zawodników musi mieć możliwość jednakowo częstego uderzania piłki. Zawodnik, który przesadnie długo uderza piłkę, bez przekazania jej przeciwnikowi, rozgrzewa się nie fair. Sędzia rozstrzyga, kiedy rozgrzewka przebiega nie fair i musi zastosować regułę 17.

3.3 Każdy z zawodników może w trakcie przestojów rozgrzewać piłkę.

3.4 Zawodnicy mogą po ocenie sędziego rozgrzewać piłkę po każdym przestoju. 

4. Serwis

4.1 Mecz squasha rozpoczyna się serwisem, a serwującego po raz pierwszy losuje się poprzez pokręcenie rakiety na podłodze kortu. Serwujący, jeśli wykonuje prawidłowo serwis, serwuje na przemian z lewej i prawej strony tak długo dopóki nie przegra wymiany po serwisie. Wygrywający bieżącego seta serwuje po raz pierwszy w następnym.

4.2 Przed rozpoczęciem każdego seta, oraz po każdym wygraniu serwisu serwujący musi wybrać stronę z której chce serwować po raz pierwszy. Potem serwuje naprzemiennie tak długo, dopóki utrzymuje się przy serwisie. W przypadku powtórzenia wymiany z powodu LET, serwujący serwuje z tej samej strony z której serwował ostatnio. Jeśli serwujący zechce serwować z niewłaściwej strony, lub jeden z zawodników nie jest pewny która strona jest właściwa, sędzia punktowy musi pokazać zawodnikowi właściwą stronę. Jeśli sędzia punktowy nie jest pewien, albo wskaże niewłaściwą stronę, lub decyzja jest sporna, wtedy decyduje sędzia.

4.3 Podczas serwisu, serwujący musi ręką, lub rakietą wyrzucić piłkę w górę, lub puścić w dół zanim ją uderzy. Jeśli po puszczeniu, lub wyrzuceniu piłki w górę zawodnik nie podejmie próby uderzenia, może ponowić serwis.

4.4 Serwis jest prawidłowy, gdy spełnione są wszystkie warunki zawarte w regułach 4.4.1 – 4.4.5.

4.4.1 Serwujący musi znajdować się w momencie serwisu (uderzenia piłki) przynajmniej częścią jednej stopy w kwadracie serwisowym nie dotykając żadnej z jego linii ograniczających i zachowując kontakt z podłogą. Pozostała część stopy (pod warunkiem, że nie występuje kontakt z linią kwadratu) może wystawać za, lub znajdować się nad linią ograniczającą kwadrat.

4.4.2 Po wyrzuceniu przez serwującego piłki, musi on ją prawidłowo trafić przy pierwszej, lub jednej z kolejnych prób uderzenia, zanim piłka spadnie na podłogę, lub dotknie ściany, sufitu, przedmiotów zwisających z sufitu, albo samego serwującego.

4.4.3 Serwis będzie prawidłowy jeśli uderzona przez serwującego piłka trafi bezpośrednio w ścianę frontową kortu powyżej linii serwisowej, a poniżej linii autowej,

4.4.4 piłka odbije się od podłogi w polu serwisowym przeciwnika nie dotknąwszy linii ograniczających to pole, lub przed odbiciem zostanie przez odbierającego odegrana volleyem,

4.4.5 serwujący nie zagra piłki w aut.

4.5 Podczas wykonania serwisu, który w związku z regułą 4.4.1 – 4.4.5 nie jest prawidłowy, sędzia musi zastosować pasujące zawołania:

„błąd stopy” - do reguły 4.4.1
„błąd” - do reguły 4.4.2
„nisko” - do reguły 4.4.2, jeśli serwujący podjął próbę uderzenia, ale nie trafił w piłkę
„błąd” - do reguły 4.4.3, jeśli piłka trafi najpierw w ścianę boczną, lub trafi w ścianę frontową poniżej linii serwisowej, lub w linię serwisową, ale powyżej dolnej linii autowej TIN
„błąd” - do reguły 4.4.3, jeśli wydaje się, że piłka trafiła jednocześnie ścianę frontową i boczną
„nisko” - do reguły 4.4.3, jeśli piłka trafi w dolną linię autową TIN, lub poniżej TIN, albo w podłogę
„błąd” - do reguły 4.4.4, jeśli piłka nie trafi w pole serwisowe przeciwnika, lub trafi w linię pionową albo poprzeczną ograniczającą to pole
„aut” - do reguły 4.4.5, jeśli piłka trafi w linię autową, lub w aut

 

4.6 Serwujący może przystąpić do wykonania serwisu dopiero po tym, gdy sędzia poda pełny stan punktowy meczu. Sędzia musi podawać stan meczu bezzwłocznie. Jeśli serwujący wykona serwis, lub próbuje wykonać serwis zanim sędzia poda pełny stan meczu, sędzia musi przerwać grę i upomnieć zawodnika, by czekał tak długo, aż zostanie podany stan meczu.

5. Wymiana

Po wykonaniu prawidłowego serwisu rozpoczyna się naprzemienna wymiana uderzeń obu zawodników do póki jeden z nich nie wykona nieprawidłowego uderzenia, albo (odpowiednio do przepisów) piłki nie ma już w grze, lub jeden z zawodników zgłosi protest („LET proszę”), albo kiedy sędzia przerwie grę zawołaniem „stop”.

6. Rodzaje uderzeń

Drive, boast, cross... czyli rodzaje uderzeń. Uderzenia w squashu mogą być lepsze lub gorsze, ale większość z nich ma swoją nazwę. Warto więc poznać co kryje się za tajemniczym 'drive', 'cross' czy 'boast'. 

uderzenie11.jpg

 

Zacznijmy od podstawowego i najprostszego uderzenia jakim jest Straight Drive czyli mówiąc bardziej po ludzku długa prosta piłka.  Schemat uderzenia pokazany jest po prawej. Drive może być oczywiście zagrany z różną dokładnością. W wersji A piłka po uderzeniu od przedniej ściany odbija się jeszcze  od bocznej i wraca w pole gry. Jest to uderzenie łatwiejsze do odebrania przez przeciwnika. Dlatego poprawnym (najtrudniejszym do odebrania) jest Drive w wersji B, gdzie piłka po odbiciu od przedniej ściany zmierza do tylnego narożnika i 'gaśnie' w niku (nik to łączenie podłogi ze ścianą). I oczywiście im piłka leci bliżej ściany bocznej tym lepiej.Zacznijmy od podstawowego i najprostszego uderzenia jakim jest Straight Drive czyli mówiąc bardziej po ludzku długa prosta piłka.  

 

uderzenie22.jpg

 

Kolejne uderzenia to tzw. Cross Court Drive czyli długa piłka posłana na drugą połowę kortu. Prawidłowo wykonany jest uderzeniem, po którym piłka zmierza prosto do tylnego narożnika (wersja A). Wymaga to odpowiednio wąskiego kąta uderzenia. Gdy uderzymy zbyt szeroko (wersja B) piłka odbije się jeszcze od ściany bocznej, wróci w pole gry i będzie łatwym celem dla przeciwnika (który może skrzętnie wykorzystać nasz błąd).  

 

 

uderzenie33.jpg

 

Następne uderzenie to Boast czyli uderzenie piłki w boczną ścianę, aby ta, po niskim odbiciu od ściany przedniej, 'zgasła' przy bocznej ścianie (wersja B). Gdy uderzymy zbyt szeroko i wysoko (wersja A) piłka po odbiciu od przedniej ściany odbije się od ściany bocznej i wróci w pole gry. Da to naszemu przeciwnikowi szerokie pole wyboru zwycięskiego uderzenia.

 

 

 

uderzenie4.jpg

Drop Shot czyli skrót to kolejne, często praktykowane uderzenie na każdym poziomie gry. Idealnie wykonany, po uderzeniu od przedniej ściany, trafia prosto w nik i gaśnie (wersja B). W praktyce rzadko zdarza się tak perfekcyjne uderzenie. Należy jednak zagrać wąsko na przednią ścianę, aby piłka, po odbiciu nad blachą, zmierzając w boczną ścianę najpierw uderzyła w podłogę. Dzięki temu będzie trudna dla przeciwnika, który będzie miał kłopot z czystym uderzeniem rakietą.  Wielu graczy gra Drop Shot'a zbyt szeroko, dzięki czemu piłka zamiast gasnąć na bocznej ścianie, odbija się od niej i wraca w pole gry dając przeciwnikowi pełen wachlarz czystych uderzeń.

 

 

uderzenie5.jpg

Lob to uderzenie, którego akurat tłumaczyć nie trzeba. Jest to zwykle defensywne uderzenie mające wybawić nas z opresji i dać czas na powrót do T. Ale też potrafi być niezwykle skutecznym uderzeniem atakującym. Jak w przypadku każdego uderzenia najważniejszy jest kąt pod jakim uderzamy piłkę. Lob można zagrać lepiej (wersja B) i gorzej (wersja A). Dobrze zagrany lob skieruje piłkę wysoko do tylnego narożnika, gdzie powinna ona odbić się od podłogi jak najbliżej tylnej ściany. W ten sposób będzie niezwykle trudny do odbioru, a przy okazji da nam czas na powrót do T. Źle zagrany lob (zbyt szeroko) powoduje, że piłka odbije się od bocznej ściany i wróci w pole, gdzie dopadnie jej przeciwnik, albo piłka zagrana mocno odbije się jeszcze od tylnej ściany i wróci do czekającego już przeciwnika.

 

 

uderzenie6.jpg

Przechodząc do bardziej zaawansowanych uderzeń napiszmy kilka słów o odmianie Drop Shot'a, jakim jest Deep Drop Shot, czyli skrót uderzony z tylnej części kortu. To uderzenie wymaga pewnej wprawy, aby piłka nie odbiła się ani zbyt nisko (blacha) ani zbyt wysoko od przedniej ściany (będzie zbyt łatwa). Zasada skuteczności jest podobna jak w Drop Shot, czyli piłka po odbiciu nad blachą ma zmierzać w nik. Dobrze zagrany Deep Drop Shot będzie trudny do czystego i silnego odbioru przez przeciwnika i da nam szansę na zagranie dobrego Straight lub Cross Court.

 

 

uderzenie7.jpg

Reverse Angle wygląda na proste do odbioru uderzenie, lecz połączone z wcześniejszym Cross Court'em potrafi być skuteczne. Poprawnie wykonany Reverse Angle powoduje uderzenie piłki w boczną ścianę, aby pod odbiciu od przedniej ściany wylądowała ona po drugiej stronie kortu niż nasz przeciwnik. Poprawną kombinację uderzeń pokazuje schemat. Reverse Angle warto wykonać, gdy nasz przeciwnik po odbiciu naszego Cross Court został na swojej połowie. Dzięki temu zmuszamy go do znacznego wysiłku i daje szansę, że zagrana przez niego (jeśli dobiegnie) piłka nie sprawi nam kłopotu.

 

 

uderzenie8.jpg

Ostatnie zagrania wygląda jak schemat złego uderzenia. Jest to Down the Middle Shot, a mówiąc po naszemu uderzenie na środek kortu. Oczywiście wszyscy trenerzy powtarzają w kółko, że nie należy grać na środek. I mają rację, nie należy tak grać, chyba, że robimy to celowo ;). A celem tego uderzenia jest skierowanie piłki prosto w przeciwnika. Nie chcemy oczywiście zrobić mu krzywdy, ale jeśli zagranie będzie wystarczająco niskie (na wysokości kolan) i mocne mamy szansę zaskoczyć przeciwnika, który nie będzie przygotowany do uderzenia. Dzięki temu, jeśli nawet odbije piłkę poprawnie jest szansa, że będzie to słabe i nieprecyzyjne uderzenie. To uderzenie potraktujcie bardziej jako ciekawostkę. W pierwszej kolejności doskonalcie wszystkie pozostałe rodzaje uderzeń.